Walne zgromadzenie akcjonariuszy PSA – jaka jest jego rola?
Akcjonariusze prostej spółki akcyjnej podejmują uchwały na walnym zgromadzeniu albo – w przypadkach dopuszczonych przez Kodeks spółek handlowych – poza walnym zgromadzeniem.
Nie każda decyzja dotycząca PSA należy do akcjonariuszy. KSH przewiduje jednak katalog spraw, w których uchwała akcjonariuszy jest wymagana, a dodatkowe kompetencje mogą wynikać z umowy spółki.
Sprawozdania i absolutorium
Akcjonariusze rozpatrują i zatwierdzają wymagane sprawozdania oraz podejmują uchwały dotyczące absolutorium członków organów spółki.
Przedsiębiorstwo i nieruchomości
Uchwała jest wymagana między innymi przy zbyciu lub wydzierżawieniu przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części oraz – co do zasady – przy nabyciu i zbyciu nieruchomości.
Emisje i finansowanie
Kompetencje akcjonariuszy obejmują między innymi określone emisje akcji PSA, obligacji zamiennych, obligacji z prawem pierwszeństwa oraz warrantów subskrypcyjnych.
Co jeśli wymaganej uchwały nie podjęto?
Uchwała wymagana przez ustawę
Jeżeli ustawa wymaga uchwały akcjonariuszy dla dokonania czynności prawnej przez spółkę, dokonanie czynności bez wymaganej zgody podlega zasadom z art. 17 § 1 i 2 KSH.
Czynność dokonana bez wymaganej ustawą uchwały jest nieważna, jednak zgoda może zostać udzielona również po dokonaniu czynności – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia złożenia oświadczenia przez spółkę.
Potwierdzenie dokonane w tym terminie ma moc wsteczną od chwili dokonania czynności prawnej.
Uchwała wymagana tylko przez umowę PSA
Jeżeli obowiązek uzyskania zgody wynika wyłącznie z umowy spółki, jej brak nie powoduje nieważności czynności prawnej.
Może natomiast prowadzić do odpowiedzialności członków zarządu albo dyrektorów wobec spółki za naruszenie umowy PSA.
Zwyczajne i nadzwyczajne walne zgromadzenie PSA
Zwyczajne walne zgromadzenie
Powinno odbyć się w terminie sześciu miesięcy po upływie każdego roku obrotowego.
Jego podstawowym przedmiotem jest rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego, decyzja o wypłacie dywidendy albo pokryciu straty oraz udzielenie absolutorium członkom organów.
Nadzwyczajne walne zgromadzenie
Może być zwoływane w ciągu roku, gdy zachodzi potrzeba podjęcia uchwały w konkretnej sprawie, bez oczekiwania na zwyczajne walne zgromadzenie.
Dotyczy to między innymi zmian umowy spółki, emisji akcji, zmian w organach albo innych istotnych decyzji korporacyjnych.
Kto zwołuje walne zgromadzenie PSA?
Co do zasady walne zgromadzenie zwołuje zarząd, a w PSA funkcjonującej w modelu monistycznym odpowiednie kompetencje wykonuje rada dyrektorów.
Rada nadzorcza
Może zwołać zwyczajne walne zgromadzenie, jeżeli zarząd nie zrobi tego w wymaganym terminie, oraz nadzwyczajne walne zgromadzenie, jeżeli uzna jego zwołanie za wskazane.
Inna osoba
Umowa PSA może przyznać odpowiednie uprawnienie do zwołania zgromadzenia także innej osobie.
Prawo akcjonariuszy mniejszościowych
Akcjonariusz albo grupa akcjonariuszy spełniająca ten próg może żądać zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia oraz umieszczenia określonych spraw w jego porządku obrad.
Żądanie składa się zarządowi, a w modelu monistycznym radzie dyrektorów, w formie dokumentowej. Jeżeli w terminie dwóch tygodni zgromadzenie nie zostanie zwołane, akcjonariusze mogą wystąpić do sądu rejestrowego o upoważnienie do jego zwołania.
Jak zawiadomić akcjonariuszy o walnym zgromadzeniu?
Jak wysłać zawiadomienie?
E-mail wpisany do RAS
Walne zgromadzenie może zostać zwołane pocztą elektroniczną na adres akcjonariusza wpisany do rejestru akcjonariuszy.
Adres do doręczeń elektronicznych
Art. 30087 KSH dopuszcza również skierowanie zawiadomienia na adres do doręczeń elektronicznych.
List polecony
Ustawa dopuszcza również zawiadomienie za pomocą listu poleconego.
Przesyłka kurierska
Zawiadomienie może zostać nadane także przesyłką kurierską.
Co powinno zawierać zawiadomienie?
- datę zgromadzenia,
- godzinę zgromadzenia,
- miejsce zgromadzenia,
- szczegółowy porządek obrad.
Gdzie może odbyć się walne zgromadzenie PSA?
Walne zgromadzenie odbywa się co do zasady w siedzibie spółki, chyba że umowa PSA wskazuje inne miejsce.
Zgromadzenie może odbyć się również w innym miejscu, jeżeli wszyscy akcjonariusze wyrażą na to zgodę w formie dokumentowej.
Kto może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu?
W PSA uprawnienie do udziału w konkretnym walnym zgromadzeniu jest bezpośrednio powiązane z rejestrem akcjonariuszy.
Decyduje stan rejestru akcjonariuszy w tym właśnie dniu.
Uprawnioną do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu jest osoba wpisana do rejestru akcjonariuszy w dniu przypadającym na trzy dni przed dniem walnego zgromadzenia.
Akcjonariusz
Podstawową osobą uprawnioną jest akcjonariusz ujawniony w RAS w ustawowym dniu ustalenia osób uprawnionych.
Zastawnik lub użytkownik
Uprawnienie może przysługiwać również zastawnikowi albo użytkownikowi akcji, jeżeli przysługuje mu prawo głosu i zostało ono prawidłowo ujawnione w rejestrze akcjonariuszy.
Lista uprawnionych do uczestnictwa
W dniu walnego zgromadzenia zarząd, a w modelu monistycznym rada dyrektorów, wykłada w miejscu odbywania zgromadzenia listę osób uprawnionych ustaloną na podstawie art. 30091 KSH.
Lista zawiera między innymi dane uprawnionych, oznaczenie ich akcji oraz liczbę przysługujących głosów. Uprawniony może zażądać nieodpłatnego przesłania tej listy pocztą elektroniczną na wskazany adres.
Czy w walnym zgromadzeniu PSA można uczestniczyć zdalnie?
Tak, jeżeli możliwość taką dopuszcza umowa spółki. Uczestnictwo przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej może obejmować w szczególności:
Transmisję
Obrady mogą być transmitowane w czasie rzeczywistym.
Dwustronną komunikację
Akcjonariusz może zabierać głos w czasie rzeczywistym, mimo że znajduje się poza miejscem obrad.
Głosowanie
Prawo głosu może być wykonywane osobiście albo przez pełnomocnika przed lub w toku zgromadzenia.
Udział zdalny nie oznacza całkowicie wirtualnego zgromadzenia
Regulamin udziału elektronicznego
Szczegółowe zasady uczestnictwa przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej określa regulamin walnego zgromadzenia.
KSH nie określa wprost procedury przyjęcia tego regulaminu. W komentarzach przyjmuje się, że powinien on zostać przyjęty uchwałą akcjonariuszy na zasadach ogólnych, czyli bezwzględną większością głosów, chyba że umowa PSA stanowi inaczej, na przykład powierzając tę kompetencję radzie nadzorczej.
Czy walne zgromadzenie może odbyć się bez formalnego zwołania?
Tak. KSH przewiduje możliwość podjęcia uchwał mimo braku formalnego zwołania zgromadzenia, ale wyłącznie przy spełnieniu łącznie określonych warunków.
Wszystkie akcje są reprezentowane
Nie musi to oznaczać osobistej obecności wszystkich akcjonariuszy – mogą być oni reprezentowani przez prawidłowo umocowanych pełnomocników.
Nikt z obecnych nie zgłasza sprzeciwu
Sprzeciw nie może dotyczyć ani odbycia zgromadzenia, ani umieszczenia poszczególnych spraw w porządku obrad.
Uchwała w sprawie spoza porządku obrad
W sprawie nieobjętej porządkiem obrad uchwała może zostać podjęta tylko wtedy, gdy wszystkie akcje są reprezentowane i nikt z obecnych nie zgłosi sprzeciwu dotyczącego podjęcia tej uchwały.
Głosowanie, większość i kworum w PSA
Jeżeli przepisy KSH albo umowa spółki nie stanowią inaczej, walne zgromadzenie jest ważne bez względu na liczbę reprezentowanych na nim akcji.
Bezwzględna większość
Jest zasadą przy podejmowaniu uchwał, chyba że ustawa albo umowa PSA przewiduje inną większość.
Większość kwalifikowana
Jest wymagana między innymi przy zmianie umowy spółki, zbyciu przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, emisji obligacji zamiennych i obligacji z prawem pierwszeństwa oraz rozwiązaniu spółki, chyba że umowa przewiduje warunki surowsze.
Kiedy ustawa wymaga kworum?
- uchwale o dalszym istnieniu spółki, zapobiegającej jej rozwiązaniu – art. 300120 § 4 KSH,
- uchwale dotyczącej zbycia w toku likwidacji składników majątku spółki na rzecz byłego członka zarządu, rady nadzorczej albo biegłego rewidenta – art. 300121 § 2 KSH (w modelu monistycznym, w drodze wykładni, także na rzecz byłego dyrektora),
- uchwale o przejęciu całego majątku spółki przez oznaczonego akcjonariusza – art. 300122 § 1 KSH.
Przerwy i porządek obrad
Przerwa w obradach
Walne zgromadzenie może zarządzić przerwę większością dwóch trzecich głosów.
Łączny czas przerw nie może przekroczyć 30 dni.
Zmiana kolejności spraw
Przewodniczący nie może samodzielnie usuwać spraw z porządku obrad ani zmieniać kolejności ich rozpatrywania.
Wymaga to jednomyślnej uchwały walnego zgromadzenia.
Głosowanie jawne i tajne
Zasadą na walnym zgromadzeniu jest głosowanie jawne.
Głosowanie tajne przeprowadza się jednak przy uchwałach dotyczących powołania, odwołania lub zawieszenia członków organów, udzielenia im absolutorium albo pociągnięcia ich do odpowiedzialności.
Akcjonariusz nie głosuje we własnej sprawie
Protokół walnego zgromadzenia i udział notariusza
Uchwały walnego zgromadzenia PSA umieszcza się w protokole. Nie każde zgromadzenie wymaga jednak protokołu notarialnego.
Zwykły protokół
Powinien dokumentować prawidłowość zwołania zgromadzenia, jego zdolność do podejmowania uchwał, pełną treść podjętych uchwał, wyniki głosowań oraz zgłoszone sprzeciwy.
Protokół notarialny
Uchwały dotyczące zmiany umowy PSA umieszcza się w protokole sporządzonym przez notariusza.
Szczególne przepisy dotyczące między innymi połączeń, podziałów i przekształceń mogą również przewidywać udział notariusza.
Pełna treść uchwały
Zmiana umowy PSA
Nabycie nieruchomości
Co dołącza się do protokołu?
- dowody zwołania walnego zgromadzenia,
- listę obecności z podpisami uczestników,
- listę akcjonariuszy głosujących przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej.
Księga protokołów PSA
- wypis protokołu notarialnego wraz z dowodami zwołania walnego zgromadzenia zarząd, a w modelu monistycznym rada dyrektorów, dołącza do księgi protokołów,
- uchwały walnego zgromadzenia powinny być podpisane przez obecnych albo co najmniej przez przewodniczącego i osobę sporządzającą protokół,
- uchwały podjęte na piśmie zarząd, a w modelu monistycznym rada dyrektorów, wpisuje do księgi protokołów,
- uchwały podjęte elektronicznie dołącza się do księgi w postaci wydruków poświadczonych podpisem członka zarządu albo dyrektora,
- akcjonariusze mogą przeglądać księgę protokołów oraz żądać wydania odpisów uchwał poświadczonych przez zarząd, a w modelu monistycznym przez radę dyrektorów.
Czy akcjonariusze PSA mogą podejmować uchwały poza walnym zgromadzeniem?
Tak. PSA pozwala na podejmowanie wielu uchwał na piśmie albo przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej.
Głosowanie elektroniczne
Jest dopuszczalne, jeżeli konkretne środki komunikacji elektronicznej zostały wskazane w umowie PSA albo wszyscy akcjonariusze wyrazili w formie dokumentowej zgodę na taki tryb i wskazali środki, które mają zostać wykorzystane.
Głosowanie na piśmie
Jest dopuszczalne, jeżeli wszyscy akcjonariusze wyrazili w formie dokumentowej zgodę na taki sposób głosowania.
Zgoda na tryb a większość potrzebna do uchwały
Zgoda na oznaczoną uchwałę lub uchwały
Jeżeli możliwość głosowania elektronicznego nie wynika już z umowy PSA, zgoda wszystkich akcjonariuszy na zastosowanie takiego trybu powinna odnosić się do oznaczonej uchwały albo oznaczonych uchwał.
Kilka projektów uchwał może zostać objętych jednym dokumentem zawierającym zgodę na zastosowanie trybu obiegowego.
Głosowanie poza walnym jest jawne
Walne zgromadzenie PSA – najczęstsze pytania
Ile wcześniej trzeba zawiadomić o walnym zgromadzeniu PSA?
Zawiadomienie należy wysłać co najmniej dwa tygodnie przed wyznaczonym terminem walnego zgromadzenia.
Minimalny termin powinien zakończyć się najpóźniej z upływem dnia poprzedzającego dzień zgromadzenia. Jeżeli walne odbywa się we wtorek, zawiadomienie powinno zostać wysłane najpóźniej w poniedziałek dwa tygodnie wcześniej.
Kto może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu?
Uprawniona jest osoba wpisana do rejestru akcjonariuszy w dniu przypadającym na trzy dni przed dniem walnego zgromadzenia.
Może to być również zastawnik albo użytkownik akcji, jeżeli przysługuje mu prawo głosu i zostało ono ujawnione w RAS.
Czy walne zgromadzenie PSA może odbyć się online?
Akcjonariusze mogą uczestniczyć w walnym zgromadzeniu przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, jeżeli dopuszcza to umowa PSA.
Nie oznacza to jednak całkowicie wirtualnego zgromadzenia bez fizycznego miejsca obrad. Powinno istnieć rzeczywiste miejsce zgromadzenia z przewodniczącym, a gdy wymagany jest protokół notarialny – również z notariuszem.
Czy wszystkie akcje muszą być reprezentowane?
Co do zasady nie. Jeżeli przepisy albo umowa spółki nie stanowią inaczej, walne zgromadzenie jest ważne bez względu na liczbę reprezentowanych akcji.
Przykładowo obecność akcjonariuszy reprezentujących co najmniej połowę ogólnej liczby akcji jest wymagana przy uchwale o dalszym istnieniu spółki z art. 300120 § 4 KSH, przy zbyciu w toku likwidacji określonych składników majątku osobom wskazanym w art. 300121 § 2 KSH oraz przy przejęciu całego majątku przez akcjonariusza na podstawie art. 300122 § 1 KSH.
Nie oznacza to, że samo podjęcie uchwały o rozwiązaniu PSA wymaga kworum połowy akcji.
Kiedy można odbyć zgromadzenie bez formalnego zwołania?
Jest to możliwe, gdy wszystkie akcje są reprezentowane i nikt z obecnych nie sprzeciwia się odbyciu zgromadzenia ani wniesieniu poszczególnych spraw do porządku obrad.
Jeżeli akcjonariusz uczestniczy przez pełnomocnika, pełnomocnictwo musi obejmować również wykonywanie prawa głosu.
W jakiej formie udziela się pełnomocnictwa na walne zgromadzenie PSA?
Pełnomocnictwo do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu i wykonywania prawa głosu wymaga formy dokumentowej pod rygorem nieważności.
Kopię pełnomocnictwa dołącza się do księgi protokołów. Członek zarządu, dyrektor ani pracownik spółki nie mogą być pełnomocnikami na walnym zgromadzeniu.
Czy walne zgromadzenie PSA zawsze wymaga notariusza?
Nie. Sam fakt odbywania walnego zgromadzenia PSA nie oznacza obowiązku udziału notariusza.
Protokół notarialny jest wymagany przede wszystkim przy uchwałach dotyczących zmiany umowy PSA, a obowiązek udziału notariusza może wynikać również z przepisów szczególnych dotyczących innych procesów korporacyjnych.
Czy zgoda na zakup nieruchomości przez PSA wymaga protokołu notarialnego?
Nie z tego tylko powodu. Uchwałę akcjonariuszy wyrażającą zgodę na nabycie nieruchomości należy odróżnić od późniejszej umowy przenoszącej własność.
Sama umowa nabycia nieruchomości wymaga aktu notarialnego.
Czy można odbyć walne zgromadzenie poza Polską?
Tak, przy spełnieniu ustawowych i umownych warunków.
Zmiana umowy PSA ustalająca miejsce walnego zgromadzenia poza Polską wymaga jednomyślnej uchwały walnego zgromadzenia.
Na zgromadzeniu odbywającym się poza Polską nie można jednak podejmować uchwał wymagających umieszczenia w protokole sporządzonym przez notariusza.
Czy akcjonariusz może żądać zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia?
Tak, jeżeli sam albo łącznie z innymi akcjonariuszami reprezentuje co najmniej 1/20 ogólnej liczby głosów albo ogólnej liczby akcji.
Umowa PSA może przyznać takie uprawnienie także przy niższym progu.
Czy uchwały PSA można podejmować bez walnego zgromadzenia?
Tak. KSH dopuszcza głosowanie na piśmie oraz przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej przy spełnieniu przewidzianych ustawą warunków.
Nie dotyczy to jednak uchwał, których ważność wymaga podjęcia na walnym zgromadzeniu i umieszczenia w protokole notarialnym, jak uchwała o zmianie umowy PSA.
Przygotowanie walnego zgromadzenia PSA
Przed zwołaniem zgromadzenia należy sprawdzić aktualną umowę PSA, stan rejestru akcjonariuszy, sposób i termin zawiadomienia, planowany porządek obrad, projekty uchwał, wymagane większości i kworum, prawidłowość pełnomocnictw oraz to, czy określone uchwały wymagają protokołu sporządzonego przez notariusza.

